Kutuplarda Namaz

11 Eylül 2002 Çarşamba

Bilindiği üzere namaz, oruç gibi ibadetler güneşin durumuna göre yapılmaktadır. Buna göre kutuplarda 6 ay gündüz 6 ay gece olduğuna göre buralarda bu ibadetler nasıl yapılır?

Murat Can

Bu konu daha önce çeşitli fıkıh kitaplarında ele alınmış ve konuyla ilgili fetvalar serd edilmiştir. Bazıları vakit girmeyen yerlerde namazın sakıt olduğunu yani namaz kılma farziyetinin kalktığını ileri sürüyorlar. Ancak bu görüş doğru değildir. Çünkü vaktin girmemesinden dolayı namazın farziyeti kalkmaz. Dolayısıyla en isabetli görüşe göre bu gibi yerlerde, en yakın beldenin namaz vakitlerinin esas alınarak ona göre namaz kılınması gerekir. Burada teyemmüme kısas yapılabilir. Bir kimse abdest alamayacak durumdaysa teyemmüm ederek namazı kılar. Abdest alamama mazeretinden dolayı namaz sakıt olmaz. Vakit de namazın şartlarındandır. Fakat vaktin girmemesi durumunda teknik araçlardan (saat, takvim gibi) yararlanılması durumunda yakın bir beldenin namaz vakitleri esas alınır. Bu gibi araçların olmaması durumunda aklen yine en yakın beldenin namaz vakitlerine göre ayarlama yapılarak beş vakit namaz kılınır. Bu hususta da kıblenin tayini konusunda gerekli işaret ve delillerin bulunmaması durumunda aklen tespitte bulunarak kıble cihetine yönelmeye kıyas yapılabilir. Nitekim kıbleye yönelmek namazın şartlarından olduğu halde kıblenin tayini imkanının olmaması durumunda namazın terkine cevaz verilmemiştir. Aynı şey kıyam, kıraat, rüku, secde gibi şartlar için de geçerlidir. Bir kimsenin bu şartlardan birini yerine getirme imkanının olmaması durumunda sadece o şart üzerinden sakıt olur. Namaz tümüyle sakıt olmaz.