TEVBE SURESİ / 199
73.Ey Peygamber! Kâfirlere ve münafıklara karşı cihad et ve onlara sert davran. Onların varacakları yer cehennemdir. Orası ne kötü bir varış yeridir!
74.Söylemedik diye Allah'a yemin ediyorlar. Oysa küfür sözünü söylediler, İslam'a girdikten sonra inkâr ettiler ve başaramadıkları bir şeye yeltendiler. Sırf Allah ve Peygamberi, lütfu ile kendilerini zengin etti diye öç almağa kalktılar. Tevbe ederlerse kendileri için hayırlı olur. Yüz çevirirlerse Allah onları dünyada da ahirette de acıklı bir azapla azaplandırır. Onlar için yeryüzünde bir dost ve yardımcı da yoktur.
75.Onlardan: "Eğer Allah bize kendi lütfundan verirse mutlaka sadaka vereceğiz ve salihlerden olacağız" diye Allah'a kesin söz verenler var.
76.Ama Allah lütfundan kendilerine verince ondan cimrilik etti ve yüz çevirdiler. Onlar zaten dönektirler.
77.O da, Allah'a verdikleri sözden dönmeleri ve yalan söylemeleri sebebiyle kendisine kavuşacakları güne kadar kalplerine bir nifak koydu.
78.Bilmediler mi ki, Allah onların sırlarını ve fısıldaşmalarını bilmektedir ve Allah bütün gizlilikleri bilendir?
79.Mü'minlerden gönülden bolca sadaka verenlere ve imkanının elverdiğinden başkasını bulamayanlara dil uzatarak onlarla alay edenler var ya, Allah onları maskaraya çevirmiştir. Onlar için acıklı bir azap vardır.

Nüzul Sebepleri

74.İbnu Cerir`in Katade (r.a.)`den rivayet ettiğine göre biri Cuheyne kabilesinden diğeri ise Gıfar kabilesinden olan iki kişi kavga ettiler. Cuheyne kabilesinin ensâr ile dostluk anlaşması vardı. Gıfar kabilesinden olan adam Cuheyne kabilesinden olana üstün geldi. Bunun üzerine Abdullah bin Ubeyy, Evs kabilesine: "Kardeşinize yardım edin. Muhammed`in bize karşı yaptığı: "Besle köpeği yesin seni" atasözünde dile getirilenden farklı değildir. Eğer Medine`ye dönersek en yüce olan en aşağı olanı oradan çıkaracaktır" dedi. Bu sözü duyan bir Müslüman hemen Resulullah (a.s.)`ın yanına giderek bunu ona bildirdi. Resulullah (a.s.) Abdullah bin Ubey`e adam göndererek bunu söyleyip söylemediğini sordu. Abdullah bin Ubeyy böyle bir şey söylemediği üzere Allah`a yemin etmeğe başladı. Bunun üzerine Yüce Allah bu ayeti kerimeyi indirdi. Bu ayeti kerimenin iniş sebebi ile ilgili rivayetlerin en yaygın olanı budur. Ancak bu konuda daha başka rivayetler de nakledilmiştir ve bu rivayetlerin her birinde münâfıkların Resulullah (a.s.) hakkında çirkin sözler söylemelerine sonra da bunu söylemedikleri üzere yemin etmelerine dair farklı olaylardan söz edilmektedir.

75-77.Taberani, İbnu Merdeviye, İbnu Ebi Hatim ve Delâil`de Beyhaki`nin rivayet ettiklerine göre Sa`lebe bin Hâtib Resulullah (a.s.)`a gelerek: "Ey Resulullah (a.s.)! Bana mal vermesi için Allah`a dua et!" diye istekte bulundu. Resulullah (a.s.): "Yazık sana ey Sa`lebe! Şükrünü yerine getirebileceğin az mal senin için şükrünü yerine getirmeğe güç yetiremeyeceğin çok maldan hayırlıdır" diye buyurdu. Sa`lebe: "Vallahi eğer Allah bana mal verirse her hak sahibine hakkını vereceğim" dedi. Resulullah (a.s.) da onun için dua etti. Bundan sonra adam bir koyun satın aldı. Bu koyundan üreyen yavrular o kadar çoğaldı ki Medine`nin sokakları kendisine dar gelmeğe başladı. Dolayısıyla sürüsünü kenar bir yere çekti. Bu sırada namaza gelir sonra koyunlarının yanına giderdi. Sonra sürüsü o kadar arttı ki Medine`nin otlakları yetmemeğe başladı. Bu kez sürüsünü daha uzak bir yere götürdü. Böyle olunca sadece cuma namazlarını geliyor sonra sürüsünün yanına gidiyordu. Sürüsü biraz daha artınca biraz daha uzağa çekildi ve artık cumayı da cemaati de tamamen terketti. Sonra Yüce Allah zekât emrini gönderdi. Resulullah (a.s.) zekâtları toplamaları üzere iki adam görevlendirdi ve bunların ellerine bir yazı verdi. Resulullah (a.s.)`ın zekât toplama görevlileri Sa`lebe`nin yanına giderek Resulullah (a.s.)`ın yazısını kendisine okudular. Sa`lebe: "Diğer insanların yanlarına gidin, onların zekâtlarını topladıktan sonra bana uğrayın" dedi. Görevliler de öyle yaptılar. İkinci kez uğradıklarında ise Sa`lebe: "Bu cizyenin bir kardeşinden başka bir şey değildir" dedi. Bunun üzerine bu ayeti kerime indirildi.

İbnu Cerir ve İbnu Merdeviye de Abdullah bin Abbas (r.a.)`tan buna benzer bir rivayet nakletmişlerdir.

79.Buhari ve Müslim`in Abdullah bin Mes`ud (r.a.)`dan rivayet ettiklerine göre Müslümanlardan Allah yolunda sadaka vermeleri istenince sırtlarında sadakalarını getirip teslim etmeğe başladılar. Bir adam çok miktarda mal getirip teslim etti. Münâfıklar onun hakkında: "Gösteriş için böyle yapıyor" dediler. Sonra bir başka adam gelip bir sa` (az miktarda) sadaka verdi. Münâfıklar onun hakkında da: "Allah`ın bunun sadakasına ihtiyacı yoktur" dediler. Bunun üzerine bu ayeti kerime indirildi. Bunu destekleyen çok sayıda rivayet nakledilmiştir.