Bosna-Hersek'teki Yerel Seçimler Üzerine

25 Nisan 2000

8 Nisan 2000 tarihinde Bosna-Hersek'te belediye seçimleri gerçekleştirildi. Seçimler AGİT (Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı)'nın gözlemcilerinin gözetiminde gerçekleştirildi. Ne yazık ki kendini demokrasinin beşiği ve savunucusu gibi gösteren Avrupa'nın temsilcisi durumundaki bu örgüt Bosna-Hersek'teki yerel seçimlerde çok açık bir şekilde Müslümanların özellikle de Aliya İzzetbegoviç'in liderliğindeki Demokratik Çalışma Partisi (SDA)'nin aleyhine çalıştı. Bu örgüte bağlı gözlemcilerin bu yöndeki faaliyetleri daha önce SDA'nın elinde olan bazı belediyelerin kaybedilmesine sebep oldu.

AGİT gözlemcilerinin normalde tarafsız bir şekilde seçimleri izlemeleri gerekirken, seçim öncesinde çeşitli yönlendirmeler yaparak Müslümanların yoğun olduğu bölgelerde onların oylarının bölünmesi için büyük çabalar sarf ettiler. Sırpların ve Hırvatların yoğun olduğu bölgelerde ise onların oylarının belli partilerde toplanması için çaba sarf ettiler. İç savaş esnasında yurtlarından çıkarılan Müslümanların önemli bir kısmının hala yurtlarına dönememiş olması da seçimlerde SDA'nın aleyhine oldu. 1995'te imzalanmış olan Dayton Anlaşması'na göre tüm mültecilerin yurtlarına dönmelerine imkan sağlanması gerekirken karşılaştıkları bazı zorluklar sebebiyle henüz evlerine dönememiş durumda çok sayıda Müslüman bulunuyor. Bu arada önceden Müslümanların oyları genellikle SDA'ya gidiyordu. Ama şimdi onlara hitap eden birçok siyasi parti ortaya çıktığından oyları da bölündü. Dediğimiz gibi AGİT'in adamları da bu bölünmeyi teşvik ettiler.

Verilen bilgilere göre seçimlere 68 siyasi parti ve 6 ittifak grubu girdi. Bu partiler iki kategoriye ayrılıyor. Birinci kategoriye girenler Müslüman, Hırvat ya da Sırp unsuru temsil eden ulusal kimlikli partiler, ikinci kategoriye girenler ise herhangi bir ulusal kimlik taşımayan ve tüm Bosna-Hersek halkına hitap etmeye çalışan partilerdir.

Son belediye seçimlerinde de toplam 145 belediyenin başkanının ve meclis üyelerinin belirlenmesi için oylar kullanıldı. Bunların 86'sı Bosna-Hersek'in % 51'ni oluşturan Müslüman-Hırvat Federasyonu bölgesinde, 59'u da Bosna-Hersek'in % 49'unu oluşturan Sırp kontrolündeki bölgede yer alıyordu.

Müslümanları temsil eden siyasi partiler içinde en güçlü olanı yine İzzetbegoviç'in liderliğindeki SDA'ydı. Fakat yukarıda saydığımız sebeplerden dolayı oylarında azalma oldu. SDA toplam 35 belediyede seçimi kazandı. Bunların 24'ünü tek başına 11'ini de diğer bazı partilerle işbirliği yaparak kazandı. AGİT temsilcileri ise çoğunlukla bu partinin karşısında yer alan Demokratik Toplum Partisi'ni desteklediler.

Bu arada Bosna-Hersek seçimlerinde 750 gözlemci bulunduran AGİT'in Avrupa'nın siyasi yüzü olduğuna dikkat çekelim. NATO askeri yüzü olduğu gibi AGİT de siyasi yüzüdür. Her iki örgütün de Müslümanları ilgilendiren konularda iki yüzlü ve kasıtlı politikalar izlemesi Avrupa'nın haçlı zihniyetinden hala kurtulamadığını gözlen önüne sermektedir.