Afganistan'da Durum

27 Kasım 2003 Perşembe, Vakit gazetesi

Dünyada zaman zaman bazı önemli gelişmelerin iyice öne çıkması diğer bazı gelişmelerin gölgede kalmasına sebep oluyor. Ancak her ne kadar gölgede kalsa da buralarda da olaylar normal veya anormal seyri içinde devam ediyor. Afganistan da bu çerçevede önemli gelişmelere ve hareketliliklere sahne oluyor.

Afganistan bir yandan önemli hareketliliklere sahne olurken bir yandan da seçim hazırlığında. Daha önce bir yazımızda ülkede bir Anayasa taslağının hazırlandığından, taslak metninin bir törenle Karzai'ye sunulduğundan söz etmiş ve bu Anayasa'nın içeriği hakkında özet bilgiler vermiştik. Ne var ki yasaların uygulanamadığı, hukuk düzeni için zeminin oluşturulamadığı ülkede Anayasa taslağının hazırlanmış olması istikrarı getirmiyor. Ülkede istikrara gidecek yolun açılabilmesi için en önce işgal güçlerinin çekilmesi gerekmektedir. Afganistan'ın işgal güçlerinin tümüyle bertaraf edildiği dönemi de yaşadığı ama iyi bir imaj sergilemediği söylenebilir. Ama gerçekte uluslararası emperyalizm oradan hiçbir zaman elini çekmedi. Şimdi bir yandan askeriyle bir yandan da siyasi oyunlarla bu ülkeyi tümüyle kontrol altında tutmaya çalışıyor. İşte böyle bir ortamda Anayasa taslağını şekillendirdikten sonra, seçimlere hazırlanıyor.

Yapılan açıklamalara göre Afganistan'ın parlamentosu vazifesi gören Büyük Halk Meclisi üyelerinin belirlenmesi amacıyla Haziran 2004'te genel seçim gerçekleştirilecek. Ancak bu seçime de işgalin gölgesi düşeceğinden güven verici olması pek mümkün görünmüyor. Ayrıca güvenli ve rahat bir şekilde oylama işleminin yapılacağı şartlar da oluşmuş değil. Bununla birlikte ülkede işgalci güçlerle işbirliği içinde çalışan Hamid Karzai 23 Kasım 2003'te yaptığı açıklamada, seçimlerin önceden kararlaştırıldığı gibi Haziran 2004'te gerçekleştirileceğini söyledi. Karzai basın mensuplarına yönelik açıklamasında, seçimlerin belirlenen tarihte gerçekleştirilmesi için ciddi bir çalışma yapmaları gerektiğini, çok zorunlu bir sebepten dolayı ertelenmesi durumunda ise Temmuz veya Ağustos 2004'te gerçekleştirileceğini ifade etti. Aynı tarihte Taliban'ın lideri Molla Ömer de bir açıklama yaparak Afganistan halkını sözü edilen seçimleri boykot etmeye çağırdı. Molla Ömer bu seçimlerin Afganistan halkına karşı bir haçlı oyunu olacağını ve bu oyuna karşı uyanık olunması gerektiğini söyledi.

Bu arada, ülkede silahlı çatışmalar da devam ediyor. Karzai yaptığı açıklamada Afganistan'da halen 11500 Amerikan askerinin bulunduğunu ve bunların Taliban ve el-Kaide mensuplarını takiple meşgul olduklarını söyledi. Fakat meydana gelen çatışmalarda kukla yönetim adına "takip" işini sürdüren işgal güçlerinin sürekli kan kaybettikleri anlaşılıyor. Bayramdan hemen önce meydana gelen bir olayda işgalcilere ait bir helikopterin düşürüldüğü ve beş Amerikan askerinin öldürüldüğü açıklanmıştı. Ülkede halen Amerikan işgal güçlerine ek olarak 5500 askerden oluşan ve "barışı koruma" iddiasıyla varlığını sürdüren bir uluslararası güç bulunuyor. Bu güç içinde yer alanlar genellikle başkent Kabil ve çevresinde görev yapıyorlar.