Aliya İzzetbegoviç

23 Ekim 2003 Perşembe, Vakit gazetesi

Bosna - Hersek Müslümanlarının lideri ve bütün dünya Müslümanlarının sevgisini kazanmış olan fikir ve siyaset adamı Aliya İzzetbegoviç 78 yaşında vefat etti. Yüce Allah'tan kendisine rahmet ve mağfiret diliyoruz. Allah mekanını cennet eylesin.

İzzetbegoviç'in hayatı ve mücadelesi hakkında Cuma dergisinin bu haftaki sayısı için genişçe bir yazı yazmaya çalıştık. (Bkz. Aliya İzzetbegoviç: Hayatı ve Mücadelesi)

Genç yaşlarından itibaren Bosna Müslümanlarının davalarına ve değerlerine önem veren İzzetbegoviç zor zamanların adamıydı. Ama yaşadığı dönemlerin şartlarına yenilmemeye, bilakis ağır ve zor şartları yenerek davasına, değerlerine bağlı kalmaya çalıştı. Onu farklı kılan en önemli özelliklerden biri buydu. Çağımızda lider konumunda olanların birçoğu belli bir noktaya geldikten sonra kendilerini kuşatan hakim şartlara yenilmekte, kendilerini oraya taşıyan değerlerini, davalarını unutmaktadırlar. Bu da zamanla kendilerini farklı kılan özelliklerini kaybetmelerine yol açmaktadır.

İzzetbegoviç, en zor savaşta Bosna - Hersek Müslümanlarının yöneticiliğini yapmak gibi ağır bir yükün altına girdi. Savaşın sonunda haçlı ittifakının dayattığı Dayton Anlaşması elbette ki onun ideallerinden çok uzaktaydı. Ancak bu anlaşmayı kabul etmesini onun değerlerinden uzaklaşması olarak görmemek gerekir. O değerlerine bağlıydı. Ama Sırp çetniklerinin katliamlarına göz yuman, 250 bin Müslüman öldürülüp bir milyon Müslüman göçe zorlandıktan sonra da, Sırpları kollayan taraflı Dayton Anlaşması'nı dayatan ABD ve onunla aynı saftaki AB'nin formülünü kabul etme ya da etmeme arasında değil lideri olduğu Müslümanların varoluş ve yok oluşları arasında bir seçim yapmak zorunda kalmıştı. İşte bu yüzden söz konusu anlaşma hakkında: "Bu elbette en iyisi değildir, ama hiçbir şey olmamasından iyidir" demişti.

Onun Bosna - Hersek cumhurbaşkanı olduğu dönemde, Yüce Allah'ın izniyle bu ülkeyi ziyaret etme fırsatım olmuştu. Tüm Müslümanlar, hatta Bosna'nın bağımsızlık ve bütünlüğüne önem veren herkes nazarında nezdinde karizmatik ve saygın konumunun olduğuna şahit oldum. Bu özelliği, Dayton Anlaşması'ndan sonra 1996'da gerçekleştirilen ilk cumhurbaşkanlığı konseyi seçiminde de görüldü. Müslümanların önemli bir kesimi savaşta göçe zorlandığı halde 14 Eylül 1996'da gerçekleştirilen seçimlere SDA (Demokratik Eylem Partisi) adayı olarak giren İzzetbegoviç 729 bin oy alarak üçlü konseyin başkanı oldu. Bu seçimlerde Sırp Demokratik Partisi lideri Mamcilo Krajnisk 690 bin oyla ikinci, Hırvat Demokratik Toplumu'nun lideri Kresimir Zurbak da 342 bin oyla üçüncü olarak üçlü konseye girdiler.