Azerbaycan Seçimleri

18 Ekim 2003 Cumartesi, Vakit gazetesi

Afganistan, Çeçenistan, Irak ve Filistin'de işgalden kaynaklanan hareketlilik bütün hızıyla devam ederken bu sıralarda İslam coğrafyasının bazı bölgelerinde de seçim hareketliliği var. Azerbaycan'da seçimler yapıldı. Moritanya'da 22 Ekim - 6 Kasım arasında yine cumhurbaşkanlığı seçimleri yapılacak. Cezayir'de Şubat 2004'te yapılacak cumhurbaşkanlığı seçimleri için aday gösterme işlemleri, dolayısıyla hareketlilik başladı. Suudi Arabistan, yerel yönetim meclisleri üyelerinin yarısının seçimle belirleneceğini ve bunun için en fazla bir yıl içinde seçim yapılacağını açıkladı. Bu açıklama da ilgi uyandırdı; çünkü bu, Suudi Arabistan tarihinde ilk olacak. Biz de bu günlerde, bu seçim hareketlilikleri üzerinde durmak, yapılan ve yapılacak seçimleri değerlendirmek istiyoruz.

Azerbaycan seçimlerinin şaibeli olacağı ve hastalığından dolayı görevini bırakan Haydar Aliyev'in oğlu İham Aliyev'e seçimlerin kazandırılacağı önceden belliydi. Öncesindeki şaibe ve tereddüt bu seçimleri güven verici olmaktan çıkarmıştı. Bu tür seçimlerin güven verici hale getirilmesi için çok sayıda bağımsız gözlemci çağrılması, onların istedikleri yerlerde serbestçe murakabe yapabilmeleri ve olumlu raporlar hazırlamaları gerekirdi. Azerbaycan'da ise tersi oldu. Giden gözlemciler seçimlerin dürüst olmadığına, birçok hile yapıldığına dair raporlar hazırladılar. Böyle bir seçimde, hakimiyeti dolayısıyla seçimlerin kontrolünü elinde tutan aday % 80 oy alabiliyorsa şüphe iyice artar. Vurgulanması gereken bir husus da şudur: Halk tabanında % 80 oranında veya buna yakın bir desteğe sahip aday seçimlerde hileye ihtiyaç duymaz. Bilakis bağımsız gözlemciler çağırarak kalabalık bir kitlenin desteğiyle seçildiğini ispat için bütün imkanları değerlendirir. Eğer bir kimse kazanmak için hileye başvurma ihtiyacı duyuyor, üstelik hileleri çok açık şekilde yapıyorsa artık onun aldığı oylarla ilgili olarak verilen oranlar, rakamlar inandırıcı olmaktan uzaktır. Çünkü hile yoluyla oy oranını % 99,9'a bile çıkarmak mümkün iken, % 80'e çıkarmak niye zor olsun? Özellikle insanların iradelerinin, hürriyetlerinin hakim sistemler tarafından sıkı baskı altına alındığı İslam coğrafyasında!

Hile yoluyla kendini seçtiren İlham Aliyev'in sultasını kabul ettirmek için şimdi de polis gücünü kullandığı, sonuçları kabullenmeyenlere karşı tehditçi bir tavır içine girdiği görülüyor. Onun bu baskıcı ve tehditçi tavrına karşı protestoların sürdürülmesi durumunda ülkenin karışıklığa sürüklenebileceğini gören muhalefet parlamentoda ve yargı yolunu kullanarak mücadelesini sürdürme kararı aldı. Ancak ülkedeki muhalefetin bu konuda başarılı olabilmesi için uluslararası platformda bağımsız kuruluşların destek vermesi gerekir. Aksi takdirde ülkedeki muhalefetin parlamento ve yargı yoluyla da bir şey elde etmesi mümkün değildir. Çünkü parlamento ve yargı mekanizması da sürekli tepelerinin üstünde Aliyev tokmağını hissedecektir.