Mısır Halayib meselesini yeniden ısıtıyor

15 Nisan 2017 Cumartesi, Yeni Akit

Küresel emperyalizmin İslâm ülkeleri arasında sorunlar oluşturmak amacıyla başvurduğu politikalardan biri de bazı sınır meseleleri oluşturulması ve bu meselelerle komşu ülkeler arasındaki ilişkilerin sürekli sorunlu hale getirilmesidir. Bu amaçla Mısır'la Sudan arasında oluşturulan ve kullanılan mesele de Halayib meselesidir.

Halayib Sudan'ın kuzeyinde ve Kızıldeniz kıyısında tam Mısır sınırında yer alan üçgen şeklinde bir bölgedir. O yüzden buraya Halayib üçgeni denir. Burası Sudan'ın bağımsızlığından beri bu ülkenin hâkimiyeti altında yer almaktadır. Fakat küresel emperyalizm Sudan'ın bağımsız olmasından sonra İslâm coğrafyasında komşu ülkeler arasında oluşturduğu birçok sınır problemi gibi Halayib bölgesini de ihtilaflı bölge olarak bıraktı. Bununla birlikte Mısır'ın Sudan'da şer'î yasaların uygulanacağına dair açıklama yapmasına kadar diplomatik alanda Halayib bölgesiyle ilgili ciddi anlamda herhangi bir girişimi olmamıştı. Normalde bu bölgenin kendisine ait olduğunu ileri sürüyor ancak iki ülke arasında sorun oluşturacak şekilde öne çıkarmaktan kaçınıyordu. Fakat Sudan'da şer'î yasaların uygulanacağına dair açıklama yapılmasının hemen ardından Mısır yönetimi Halayib bölgesinin kendisine ait olduğu iddiasını öne çıkarmaya ve bu yüzden Sudan'a baskı yapmaya başladı. Ondan sonra da ne zaman Sudan'ı sıkıştırmak istediyse bu meseleyi gündeme taşıdı.

Bundan dolayı meselenin öne çıkarılması ve kullanılması bir hak arayışı amacını taşımıyor, sadece Sudan'ın siyâsi çizgisine karşı bir tepki niteliği taşıyordu.

Halayib meselesi Sudan'ın sıkıştırılması amacıyla ABD tarafından da kullanıldı. ABD bu amaçla meseleyi uzun süre gündemde tutmaya çalıştı. Mısır'ın bu meseleyi ilk kez öne çıkarmasında da ABD'nin etkisinin olduğu tahmin ediliyor. Çünkü Sudan'ın şer'î kanunları uygulamaya geçirmesine en başta karşı çıkan ABD olmuştu ve bu konudaki kararından dolayı Sudan'ın karşısına çeşitli sorunlar çıkarmıştı. Dolayısıyla Mısır yönetimini de Halayib'le ilgili iddialarını gündeme getirmeye yönelttiği tahmin ediliyor.

Ancak Sudan Halayib konusunda Mısır'a pabuç kaptırmadı. O yüzden Mısır hükümeti de Sudan'la ilişkilerini düzeltmeye çalıştığı dönemlerde Halayib meselesini rafa kaldırmayı, bu bölgeyle ilgili iddialarını dondurmayı tercih etti. Baskı yapmak istediğinde de raftan indirdi.

Sudan Savunma Bakanı Korgeneral Ivad Binavf geçtiğimiz Çarşamba günü yani 12 Nisan tarihinde, parlamentoda düzenlenen ve basına kapalı bir toplantıda yaptığı bir açıklamada Mısır hükümetinin Halayib bölgesi sınırlarına asker yığdığına dikkat çekerek bunun Sudan'ı sıkıştırma ve tahrik amacı taşıdığını, bölgedeki Sudan askerlerinin de Mısır askerleri tarafından sıkıştırıldığını dile getirdi.

Binavf'ın bu konudaki açıklamaları ismini açıklamayan bir kişi tarafından kamuoyuna yansıtıldı. Söz konusu kişi Binavf'ın bu konuyla ilgili açıklamaları parlamentonun kapalı bir toplantısında dile getirdiğini ifade ederek, bölgedeki Sudan askerlerinin Mısır askerlerinin tahrikleri karşısında bir karşılık vermemek için kendilerine hâkim olmaya çalıştıklarını ama bunun endişe verici olduğunu söylediğini dile getirdi. Sudan Savunma Bakanı konuyla ilgili açıklamasında meselenin Sudan Cumhurbaşkanı Ömer El-Beşir ile Mısır'daki cuntanın lideri Abdulfettah Sisi arasında siyasi olarak çözüme kavuşturulmasına ihtiyaç olduğunu vurguladı.

Bu arada bazı yorumlara göre Mısır Dış İşleri Bakanı'nın Sudan'a yapacağı ziyaret esnasında Halayib meselesinin de konuşulacağı ve Sudan hükümetinin Mısır'dan bölgedeki askerlerinin Sudan askerlerine yönelik tahriklerine son vermelerini isteyeceği tahmin ediliyor.