Gambiya'da başkan değişecek mi?

20 Ocak 2017 Cuma, Yeni Akit

Gambiya, Batı Afrika'da bulunan ve Senegal'in içine doğru uzanan tüm kara sınırları Senegal tarafından çevrilmiş küçük bir İslâm ülkesi. İki milyona yakın nüfusu var.

Bu ülkenin başkanlığını 22 Temmuz 1994'ten bu yana asker kökenli Yahya Jami (Jammeh olarak yazılıyor) yapıyor. 1994'te, devletin başına geçmesi İlerici Halk Partisi lideri Davud Cavara'ya karşı darbe gerçekleştirmesi sonucu oldu. Bir süre cunta lideri sıfatıyla devleti yönetti. 1996 yılında askeriyeden ayrılarak şeklen sivil yönetime geçti. Böylece seçim sistemi de getirdi; ama kendisi aday oldu ve çoğunluğun oylarını alarak "sivil cumhurbaşkanı" seçildi. Sonra da beşer yıl arayla kendini cumhurbaşkanlığına seçtirerek yönetimi elinde tutmaya devam etti.

Fakat 1 Aralık 2016 tarihinde gerçekleştirilen seçimlerde muhalif partiler aralarında ittifak kurarak Adama Barrow'u seçtirmeyi başardılar. Ama bu başarıda Senegal'in verdiği desteğin de önemli rolü oldu. Cumhurbaşkanı Yahya Jami de karşısındaki ittifaka ve Senegal'in seçilen başkana verdiği desteğe itiraz ederek makamını ona teslim etmeyeceğini açıkladı.

Herkesin arka bahçesi olur da Senegal'in olmaz mı? Bu ülke de her taraftan kuşattığı Gambiya'yı bir tür arka bahçesi olarak kabul ediyor. Ne var ki yirmi iki yıldan fazla süredir ülkeyi yöneten Yahya Jami ile arası iyi değil. Üstelik onun artık seçimi kaybettiğini söyleyerek yasal sürenin dolmasından sonra başkanlığı bırakıp çekilmesini istedi.

Yasal süre 18 Ocak Çarşamba günü doldu. Fakat parlamento eski başkanın süresini üç ay daha uzatma kararı almıştı. Bunun üzerine Senegal yönetimi kendi adamı Adama Barrow'un başa geçmesine fırsat verilmesi için zorlama yapmaya başladı.

Verilen bilgilere göre Senegal hükümeti Yahya Jami'yi görevden çekilmeye zorlamak için tehdit etmeye ve sınırlarına asker yığmaya başladı. Onun görevini terk etmemesi durumunda askerî müdahalede bulunmaya hazırlanıyor.

Yahya Jami, makamını terk etmese bile Barrow'un Senegal'in başkenti Dakar'da yemin ederek resmen görevini başlatacağı sonrasında eski başkanın çekilmesi için baskı yapılacağı ve çekilmemesi durumunda da askerî müdahaleyle çekilmeye zorlanacağı haber veriliyor.

Jami'nin destekçisi Moritanya, herhangi bir askerî müdahale olmaması, meselenin uzlaşma yoluyla halledilmesi için bu sıralarda yoğun çaba sarf ediyor. Normalde Moritanya'yla Senegal'in ilişkileri iyi değil. Senegal'in ülke içindeki Moritanyalılara yönelik ayrımcı politikalarından kaynaklanan sıkıntılar var. Fakat Senegal'in askerî gücünün daha fazla olmasından dolayı onun Moritanyalılara yönelik ayrımcı politikalarına sadece siyasi tepkide bulunmakla yetinme ihtiyacı duyuyor. Bununla birlikte Senegal tarafından kuşatılmış durumdaki Gambiya'ya hükmedenlerin siyasetinin kendisine yakın olmasını bir avantaj olarak görüyor. O yüzden meseleye müdahil olmaya, desteklediği kadronun en azından yönetimde bir paylarının olmasını sağlamaya çalışıyor.

Moritanya'nın tutumunun ve seçimi kaybeden başkana verdiği desteğin Senegal'in gözünü korkutacağını ve askerî müdahale planının önüne geçeceğini sanmıyoruz. Ama Arap ülkelerinin Moritanya kanalıyla devreye girmeleri ve meselenin çözümü için askerî değil siyasî bir formül aranmasını istemeleri, bunun için Senegal'e baskı yapmaları mümkündür.

Ama Senegal de sırtını Fransa'ya ve Avrupa Birliği'ne dayamış durumda. Gambiya'daki yönetimi zaten istemiyordu ve bir an önce çekilmeye zorlamak için bir şeyler yapmak istiyordu. Fakat seçimleri sürekli Jami'nin kazanması işini zorlaştırıyordu. Şimdi onun seçimleri kaybetmiş olmasını doğrudan baskı ve hatta askerî müdahale için bir gerekçe olarak değerlendiriyor.

Bakalım sonuç nereye varacak? Gambiya'da yönetimin değişmesi ülkenin tamamen Senegal'in arka bahçesi haline gelmesine neden olacak.

İrtibatlı Yazılar:

  • Gambiya: Genel
  • Senegal: Genel
  • Senegal'de Yine Fitne Kokuları
  • Moritanya: Genel